Platforma Komunikacyjna Krakowa

EU8N · Wysłany: 2009-09-21, 22:22 **Encyklopedia KM**

ENCYKLOPEDIA POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z KOMUNIKACJĄ MIEJSKĄ

A
Airwolf -> potoczne określenie autobusów Jelcz M121 o przedniej ścianie identycznej, jak w Jelczach 120M.
Akwarium -> potoczne określenie tramwaju typu Konstal 105Na.
Alba -> potoczne określenie przegubowych autobusów Scania CN113 ALB.
AR -> autobus rezerwowy.
Automat -> potoczne określenie autobusów marki Ikarus z automatyczną skrzynią biegów.

B
Babcia -> potoczne określenie zabytkowego autobusu Scania CR111.
BAdziewiak -> potoczne określenie autobusu Autosan H6, pochodzące od jego oznaczenia w Zajezdni Bieńczyce: "BA".
Batyskaf -> potoczne określenie tramwaju Konstal 112N.
Berliet -> potoczne określenie autobusu Jelcz-Berliet PR110 oraz Berliet PR100.
Bimba -> potoczne określenie tramwaju w Wielkopolsce.
Biseks -> potoczne określenie autobusu Jelcz M081.
Blachosmrody -> potoczne negatywne określenie samochodów.
Bombardier dla ubogich -> potoczne określenie tramwajów typu N8S, szczególnie wagonu #3005, o malowaniu zbliżonym do Bombardierów z trzeciej dostawy.
Bombka -> potoczne określenie tramwaju Bombardier NGT6.
Buldog -> potoczne określenie autobusów Jelcz M181 z nową ścianą czołową (#DD456-493).
Bulwa -> potoczne określenie wagonu typu Konstal 105N2k/2000 (rozwinięcie serii 105N) lub różnych wagonów z rodziny 105N ze zmodernizowaną przednią ścianą, zbudowaną z plastikowych elementów.
Buspas -> wydzielony pas dla autobusów.
Brygadówka -> 1.) tabliczka z numerem brygady umieszczona na przedniej ścianie składu tramwajowego lub za jego przednią szybą; 2.) potocznie roboczy rozkład jazdy kierowcy lub motorniczego.
Brzydkie Kaczątko -> potoczne określenie autobusu Jelcz M080.

C
Castorama -> potoczne określenie autobusu Scania N94UA Castrosua.
Choinka -> potoczne określenie wewnętrznego wyświetlacza w pojeździe informującego o numerze i trasie linii, liście przystanków albo możliwościach przesiadki.
CLL-ka -> potoczne określenie autobusu Scania CN113 CLL.
CR -> Centrala Ruchu MPK, czyli dyspozytornia.
Cygaro -> potoczne określenie autobusu Mercedes O530G.
Czteroskład -> patrz: czworoskład.
Czworoskład -> pociąg tramwajowy złożony z 4 wagonów typu Konstal 105Na. W Krakowie połączono taki w latach 80-tych i próbnie wysłano na linię "16". W 2009 roku zorganizowana została nocna impreza komunikacyjna takim składem.

D
Darmobus -> potoczne określenie autobusów, którymi przejazd jest darmowy, na przykład: obsługujących markety.
Decek -> potoczne określenie autobusu Mercedes O530G, pochodzące od jego oznaczenia w Zajezdni Wola Duchacka: "DC".
Deskorolka -> potoczne określenie autobusu Neoplan N4020.
Didżej -> potoczne określenie Jelczy M121 z Zajezdni Wola, wywodzące się od ich numerów taborowych (#DJxxx).
Dostawczak ->potoczne negatywne określenie busa.
Dupniak -> reklama na tyle pojazdu.
Dusseldorfczyk -> potoczne określenie wagonu GT8S.
Dwurazówka -> inaczej: brygada pracująca tylko w godzinach szczytu rannego i popołudniowego; pojazd może dwa razy wyjeżdżać z zajezdni, może też w godzinach międzyszczytowych być odstawiony na jednej z końcówek.
Dziadek -> potoczne określenie autobusu Man SG242.

E
Elektrogniot -> potoczne określenie trolejbusu Jelcz M121E.
eLka -> Potocznie linie dowozowe w podwarszawskich gminach, w których obowiązują wspólne bilety ZTM Warszawa.
EU8N -> Dawne wagony E6 z Wiednia przebudowane na niskopodłogowe przez MPK wraz z modyfikacją wyglądu wnętrza i z zewnątrz.

F
Fallus -> potoczne określenie tramwaju Moderus Alfa w poznańskich barwach.
Faustyna -> potoczne określenie Zajezdni Podgórze.
Feeder-bus -> linia autobusowa, której zadaniem jest dowóz pasażerów do lokalnego centrum przesiadkowego.

G
Gaz-gniot -> potoczne określenie Jelczy M121M CNG.
Gazogniot -> patrz: Gaz-gniot.
Gazowiec -> potoczne określenie autobusu na gaz.
GDR -> Główna Dyspozytornia Ruchu MPK, dawna nazwa Centrali Ruchu (CR, patrz tamże).
Gebels -> potoczne określenie tramwaju typu GT6, używane tylko w środowisku krakowskim.
Glista -> potocznie: czworoskład (patrz tamże).
Glonojad -> patrz: jazda na glonojada.
Główna -> skrótowe określenie GDR (patrz tamże).
Gniot -> potoczne określenie autobusu Jelcz M121.
Gracówka -> potoczne określenie zabytkowego tramwaju typu SN1 (kilka wagonów tego typu dla Krakowa wyprodukowano w austriackim mieście Graz).
Grzechotnik -> potoczne określenie autobusów Jelcz M121M (z silnikiem MAN), eksploatowanych w Zajezdni Bieńczyce (#BJ622-628)
Grzmot -> potoczne określenie autobusu Man SG242.

H
Hebel -> potoczne określenie autobusu Ikarus 280.26, wymyślone przez kierowców z zajezdni Wola Duchacka.
Helmut -> potoczne określenie tramwaju typu GT6.
Heweliusz -> potoczne określenie autobusu Autosan H10-11.
Hiszpanka -> potoczne określenie autobusu Scania N94UA Castrosua.

I
IBIS -> 1.) Integrated Business Information System - system służący do zlokalizowania danego pojazdu za pomocą GPS; 2.) potoczne określenie panelu wyposażonego w GPS montowanego w wagonach tramwajowych.
Ikar -> potoczne określenie autobusu Ikarus.
Irek -> potoczne określenie Tarnowskiego Irisbusa.
Iris -> potoczne określenie autobusu marki Irisbus.
Irys -> patrz: Iris.
Izolator sekcyjny -> miejsce, w którym nie ma zasilania w trakcji; przejazd przez izolator rozpędzanym tramwajem (na rozruchu) powoduje spięcie, z kolei zatrzymanie tramwaju pantografem na izolatorze powoduje brak możliwości ruszenia.

J
Jajko -> potoczne określenie zabytkowego wagonu T4 - #220, pomalowanego w norymberskie barwy zakładowe.
Jamnik -> potoczne określenie tramwaju Konstal 102Na.
Jazda na glonojada -> jazda w dużym tłoku.
Jelcz w ciąży -> potoczne określenie Jelcza M081, wywodzące się z jego wypukłego przodu.
Jelczedes -> potoczne określenie autobusu Jelcz M182MB (jedyny egzemplarz - #DD426).

K
Kanarek -> potoczne określenie autobusów należących do firmy Mobilis, wynikające z ich żółtego koloru.
Karlik -> potocznie: tramwaj typu 116Nd.
Kastrat -> potoczne określenie autobusu Scania N94UA Castrosua.
Kastrosuka -> potoczne określenie autobusu Scania N94UA Castrosua.
Kaszalot -> określenie Mercedesa O530G używane głównie przez kierowców.
Kasztan -> potoczne określenie tramwaju typu E1 i c3.
KCK -> w skrócie: Krakowskie Centrum Komunikacyjne (patrz tamże).
Kierman -> potoczne określenie kierowcy autobusu.
Kanciak -> potoczne określenie tramwaju Konstal 102N (pierwsze "stodwójki" z kanciastą przednią i tylną szybą).
Kanar -> popularne określenie kontrolera biletów, nazwa pochodzi od żółtej tarczy na mundurach dawnych kontrolerów.
KKM -> Krakowska Karta Miejska.
Km -> skrótowe określenie komunikacji miejskiej.
Knedel -> potoczne określenie autobusu Irisbus Citelis 12 M.
Kombajn -> potoczne określenie Jelcza L090M.
Kombinerki -> potoczne określenie tramwaju Siemens Combino eksploatowanego w Poznaniu.
Komparaturka -> teczka zawierająca brygadówkę i rozkład jazdy.
Koniowóz -> potoczne określenie autobusu VW Kustenits.
Kontrolki -> białe bilety używane przez kontrolerów w celu kontroli wydruku kasownika.
Końcówka -> przystanek docelowy danej linii.
Koraliki -> warszawskie określenie Choinki (patrz tamże).
Korniszonek -> potoczne określenie przyczepy autobusowej Jelcz P01 (kursującej z Jelczem 272MEX); patrz też: Ogórek.
Koziołek -> potoczne określenie kieleckiego Jelcza M081MB/L081MB.
Krakowskie Centrum Komunikacyjne -> kompleks w którego skład wchodzą Dworzec PKP Kraków Główny, Regionalny Dworzec Autobusowy oraz przystanek Krakowskiego Szybkiego Tramwaju (patrz tamże).
Krakowskie metro -> 1) Potoczne określenie odcinka tunelowego Krakowskiego Szybkiego Tramwaju. Może przyjmować formę negatywną (np. Metro dla ubogich) bądź pozytywną w zależności od kontekstu; 2) Inna spotykana nazwa na KST.
Krańcówka -> patrz: końcówka, określenie popularne w Łodzi.
Krokodyl -> potoczne określenie tramwaju typu N8S.
Kryterium uliczne -> charakterystyczny sposób zawracania pojazdów charakteryzujący się brakiem pętli i wykorzystaniem układu ulic do nawrócenia.
Księżycowa nawierzchnia -> patrz: Ser szwajcarski.
KST -> 1.) Krakowski Szybki Tramwaj; 2.) Krakowski Spowolniony Tramwaj, negatywne określenie Krakowskiego Szybkiego Tramwaju.
Kuplówka -> wagon PN3
KWT -> Krakowski Wolny Tramwaj, negatywne określenie KST.

L
Lewar -> potoczne określenie autobusu z manualną skrzynią biegów.
Liberał -> potoczne określenie autobusu Jelcz M083C.
Linia magistralna -> linia tramwajowa kursująca co 10 minut przez cały dzień w dni powszednie oraz co 20 w soboty/święta.
Linia pomocnicza -> linia kursująca co 20 minut we wszystkie dni tygodnia.
Linia szczytowa -> linia kursująca wyłącznie w dni powszednie,w godzinach szczytu.
Linia uzupełniająca -> linia tramwajowa kursująca co 10 minut w szczycie i co 20 poza nim w dni powszednie oraz co 20 w soboty/święta.

Ł
Łączenie -> zaplanowane w rozkładzie wykonywanie kursów przez brygadę jednej linii na innej.

M
Mastero -> nazwa handlowa autobusu Jelcz M121I.
Matchbox -> potoczne określenie autobusu Jelcz M081.
Melon -> potoczne określenie autobusu Autosan H6.
Mercojelcz -> potoczne określenie autobusu Jelcz M182MB.
Merol -> potoczne określenie autobusów marki Mercedes.
Mesiek -> patrz: Misiek.
Metro -> patrz: Krakowskie metro.
Metrowiec -> potoczne określenie tramwaju EU8N (przed przeróbką wagony E6 kursowały na linii metra w Wiedniu).
Mietek -> patrz: Misiek.
Mig -> potoczne określenie autobusu Jelcz M11.
Mijanka -> na odcinkach jednotorowych krótki odcinek toru umożliwiający wyprzedzanie albo wymijanie się tramwajów.
Misiek -> potoczne określenie autobusu Mercedes O530G.
Mkm -> skrót od określenia miłośnika komunikacji miejskiej.
Mobilis -> obecnie jedyny prywatny przewoźnik odpowiedzialny za transport miejski w Krakowie, obsługujący linie: "152", "178" i "304", "417" a dawniej też "104".
Motorman -> potoczne określenie motorniczego, czyli prowadzącego tramwaj.
Motorowy -> patrz: motorman.
MPK -> Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S. A. w Krakowie, miejski przewoźnik odpowiedzialny za transport zbiorowy.
MPQ -> używane przez część miłośników zamienne określenie dla MPK.

N
Neoś -> potoczne określenie autobusu Neoplan N4020.
Nerwoplan -> patrz: Neoś.
NG -> Naprawa Główna.
Nocka -> potoczne określenie linii nocnych.
Norymberg -> potoczne określenie krakowskich tramwajów GT6 i T4 (silnikowych) oraz B4 (doczepnych), pochodzące od nazwy miasta, z którego te wagony zostały sprowadzone.
NR -> w skrócie: Nadzór Ruchu.

O
Odkurzacz -> potoczne określenie autobusu Jelcz M181.
Ogórek -> potoczne określenie autobusów pochodnych od Skody 706RTO, szczególnie Jelcza 272MEX (miejski) i Jelcza 043 (międzymiastowy).
Oporówa -> brygada pracująca do czasu końca kursów na linii, na której pracuje, czyli w większości przypadków do około 22:00-23:00.

P
PAT -> w skrócie: pas autobusowo-tramwajowy.
Parówka -> potoczne określenie tramwaju Konstal 13N (wagony tego typu eksploatowane w Warszawie).
Patyk -> 1.) potocznie pantograf; 2.) inaczej: sztywny (patrz tamże).
PB -> określenie nazwy stacji obsługi autobusów Bieńczyce.
PeeRa -> potoczne określenie autobusów Jelcz PR110.
Pentagon -> potoczne określenie siedziby MPK Kraków przy ul. Brożka 3.
Pestka -> patrz: PST.
PH -> określenie nazwy stacji obsługi tramwajów Nowa Huta.
Piętruś -> potoczne warszawskie określenie autobusów piętrowych sprowadzonych do stolicy w 1946r. (z Plymouth).
Plemnik -> potoczne określenie pociągu tramwajowego GT6+B4.
Podmiana -> patrz: łączenie.
MPQ -> używane przez część miłośników zamienne określenie dla MPK.
Pogot -> Pogotowie Techniczne, wzywane w przypadku awarii pojazdów lub infrastruktury komunikacji miejskiej.
Pogrzebacz -> Potocznie: wajcha służąca do przestawiania zwrotnicy, w przypadku awarii lub braku portu podczerwieni.
Pomiary -> badania napełnień w pojazdach KM, także badania natężenia ruchu, wykonywane na zlecenie ZIKiT przez nieoznakowanych ankieterów zwanych "pomiarowcami".
Port podczerwieni -> urządzenie służące do sterowania zwrotnicami za pomocą podczerwieni.
Półtorak -> siedzenie o szerokości 1,5 osoby, przeznaczone dla matki z dzieckiem, występujące najczęściej w przedniej części pojazdu.
PP -> określenie nazwy stacji obsługi autobusów Płaszów.
Pregniot -> potoczne określenie dla autobusów Jelcz 120M, jako poprzedników Jelczy M121M zwanych popularnie Gniotami (patrz tamże).
Prowadzący -> zbiorcze określenie motorniczych i kierowców, pozwala także uniknąć genderowej niepoprawności określenia "kierowcy".
Przebieraniec -> pojazd wykonujący pracę na więcej niż jednej linii (obsługujący brygadę z łączeniami).
Przerywacz -> potoczne określenie izolatora sekcyjnego (patrz tamże).
Przyssać się szynowymi -> potoczne określenie na zablokowanie się hamulców szynowych w pozycji włączonej.
Psiukacz -> potoczne określenie autobusu Autosan H9-35.
PST -> Poznański Szybki Tramwaj.
Pszczoła -> potoczne określenie autobusów Irisbus Citelis 12M należących do firmy Mobilis Kraków, pochodzące od ich malowania.
PT -> określenie nazwy stacji obsługi tramwajów Podgórze.
PW -> określenie nazwy stacji obsługi autobusów Wola Duchacka.

R
RDA -> w skrócie: Regionalny Dworzec Autobusowy (patrz tamże).
Reanimacja -> Naprawa pojazdu w warunkach trasowych.
Regionalny Dworzec Autobusowy -> dworzec dla PKS-ów oraz przewoźników prywatnych położony przy pętli Dworzec Główny Wschód.
Rekonwalescent -> przezwisko wozu #BU858, nadane mu po zderzeniu z tramwajem #792+793 dnia 16.10.2008.
Rezerwa -> autobus/tramwaj wysyłany na linię w miejsce pojazdu uszkodzonego lub w inny sposób niezdolnego do ruchu.
Rezerwista -> określenie kierowcy lub motorniczego pracującego na rezerwie.
Roczne niewidoczne -> patrz: kontrolki.
Rodzynek -> 1.) pojazd występujący w tylko jednym egzemplarzu; 2.) pojazd różniący się od innych wozów tego samego typu.
Rollercoaster -> potoczne określenie wiaduktu tramwajowego między Dworcem Towarowym a przystankiem Prądnicka.
Rondo Wszystkich Stojących I -> potocznie: Rondo Kocmyrzowskie.
Rondo Wszystkich Stojących II -> potocznie: Rondo Grzegórzeckie.
Rozbitek -> przezwisko wozu #BU858, nadane mu po zderzeniu z tramwajem #792+793 dnia 16.10.2008.
Rzeźnia -> przestrzeń w pojeździe na wózki dziecięce albo inne duże gabarytowo ładunki.

S
Samoczynna blokada liniowa -> zespół urządzeń zabezpieczających ruch i niedopuszczających do wpuszczenia dwóch pojazdów na ten sam odcinek toru, wykorzystywany w Krakowie w tunelu KST.
Sanok -> potoczne określenie zabytkowych tramwajów typu SN2 (wagon silnikowy) i PN2 (wagon doczepny), związane z miejscem ich produkcji.
Sanshit -> potoczne określenie Autosana SanCity.
SBL -> w skrócie: Samoczynna blokada liniowa (patrz tamże).
Sepsa -> potoczne określenie tramwajów firmy PESA.
Ser szwajcarski -> negatywne określenie stanu powierzchni dróg.
SKA -> Szybka Kolej Aglomeracyjna.
Skakanka -> potoczne określenie autobusu marki Scania.
Shrek -> Scania N94UA Castrosua CS.40 – z powodu zielonego malowania, które od lat nie zostało zastąpione malowaniem krakowskim.
Skład -> 1.) pociąg tramwajowy, składający się z więcej niż jednego wagonu; 2.) pociąg tramwajowy 2x105Na (nazywany po prostu składem, w przeciwieństwie do 3x105Na nazywanego trójskładem lub ufokiem).
Składak -> potoczne określenie wagonu EU8N (patrz tamże).
Skunks -> potoczne określenie tramwaju Bombardier NGT6; powstało gdy w tym tramwajach były małe okna i wymiana powietrza była utrudnione, co powodowało przykry zapach; inne podłoże tej nazwy to malowanie wagonów NGT6 z pierwszej i drugiej serii, przypominające kolor futra skunksa.
Solarka -> patrz: solniczka.
Solniczka -> potoczne określenie autobusów marki Solaris.
Solówka -> 1.) potoczne określenie wagonu 105Na jeżdżšcego pojedynczo; 2.) potoczne określenie autobusu 12-metrowego.
Sołtysi -> potoczne określenie autobusów firmy Mobilis Kraków, pochodzące od ulicy przy której znajduje się jej zajezdnia.
Stałoczasówka -> tradycyjny i najbardziej przyjazny pieszym system sygnalizacji świetlnej, wyróżniający się powtarzalną sekwencją faz.
Stodwójka -> potoczne określenie tramwaju typu Konstal 102N lub 102Na.
Stopiątka -> potoczne określenie tramwajów typu Konstal 105Na.
Stozłomka -> potoczne określenie tramwaju typu Konstal 105Na.
String -> potoczne, negatywne określenie tramwaju PESA 120Na.
Suczka -> potoczne określenie autobusów marki Solaris.
Szafa -> wieżowa zabudowa silnika w niektórych autobusach niskopodłogowych, na przykład w Solarisach.
Szerszeń -> potoczne określenie autobusów Solaris Urbino 18 należących do firmy Mobilis Kraków, pochodzące od ich malowania.
Szitaro -> patrz: Misiek.
Szrot -> potoczne, negatywne określenie używanych wagonów tramwajowych, sprowadzanych z Zachodu.
Szrot austriacki -> potoczne, negatywne określenie używanych wagonów tramwajowych typu E1, c3, E6 i c6 sprowadzanych z Austrii.
Szrot niemiecki -> potoczne, negatywne określenie używanych wagonów tramwajowych typu T4, B4, GT6 i N8S sprowadzanych z Niemiec.
Sztywny -> potoczne określenie zaczepu umożliwiającego holowanie zepsutego autobusu.
Szybkowiec -> potocznie: tramwaj typu 105N z fabrycznymi szybkami nad drzwiami i w kabinie motorniczego.

Ś
Śmierdzioch -> potoczne określenie autobusu Jelcz 120M.
Świniak -> 1.) potoczne określenie autobusu Ikarus 280.26; 2.) potoczne określenie autobusu Jelcz M081.

T
Tantus -> firmowe określenie modelu Jelcz M181MB/3 (w Krakowie wozy #DD451-493).
Tasiemiec -> patrz: trójskład.
Tlenowóz -> potoczne określenie pustego pojazdu.
TR -> określenie hali napraw i remontów MPK.
Trajek -> patrz: trajtek.
Trajluś -> potoczne warszawskie określenie trolejbusów z końca lat 40 i początku lat 50.
Trajtek -> potoczne określenie trolejbusu.
Trampek -> potoczne określenie Autosana A0909L Tramp.
Tramwajka -> potoczne określenie tramwaju, stosowane w gwarze krakowskiej.
Trójkątowanie -> zawrócenie tramwaju, polegające na wjeździe w boczny tor i wycofaniu pojazdu na tor przeciwny; w Krakowie taki manewr umożliwiają ślepe tory przy ulicy Dworcowej, które są wykorzystywane do zawracania tramwajów w przypadku remontów.
Trójskład -> pociąg tramwajowy złożony z trzech wagonów Konstal 105Na.
Trójskładak -> skład 3x105Na, w którym jeden lub dwa wagony są z innego przedziału numeracji i nie były nigdy wcześniej ze sobą spięte.
Trumna -> potoczne określenie wagonów typu N.
Tyrystor -> potoczne określenie wagonu Konstal 105NT o rozruchu tyrystorowym.

U
U-boot -> potoczne określenie tramwajów z serii 116N.
Ufok -> potoczne określenie pociągu tramwajowego, składającego się z trzech wagonów Konstal 105Na.
Ujastkowice -> potoczne określenie Zajezdni Nowa Huta.
Umarł/Umrzyk/Umarły -> potocznie wóz, który zepsuł się na trasie i wymaga on większej ingerencji mechaników, by został uruchomiony. (Np: Umarła stopiątka na "10").

V
V1 -> (Vision-One) folia reklamowa klejona na szybach pojazdów.
Verczedes -> potoczne określenie autobusu Jelcz M081.

W
W1 -> węzeł tramwajowy Wiadukty, w którym łączą się trasy wiodące na Wzgórza Krzesławickie.
Wajchowy -> 1.) potocznie: motorniczy; 2.) potocznie: osoba przestawiająca zwrotnice.
Wiatrówka -> 1) potoczne określenie tramwaju Konstal 102N (pierwsze "stodwójki" z kanciastą przednią i tylną szybą). 2) określenie doczepy PN1.
Wiedeniec -> patrz: wiedeńczyk.
Wiedeńczyk -> potoczne określenie krakowskich tramwajów E1 i c3, pochodzące od nazwy miasta, z którego te wagony zostały pozyskane.
Wietnamczyk -> potoczne (negatywne) określenie tramwaju typu E1 i c3.
Wolnobieg -> potoczne określenie autobusu Jelcz 120M.
Wozokilometr -> jednostka miary równa jednemu kilometrowi trasy pokonanemu przez jeden pojazd, używana do ustalania opłat za wykonywanie usług komunikacyjnych.
Wożenie się na leżąco -> podróżowanie mało zatłoczonym pojazdem.
Wtyczka -> dodatkowy kurs na danej linii, nieujęty w rozkładzie.
Wybieg -> jazda już rozpędzonym tramwajem, z wyłączonym przyspieszeniem i bez pobierania pršdu z trakcji.
Wynalazek -> potoczne określenie autobusu Jelcz M121M #BJ621.
Wzkm -> patrz: wozokilometr.

Z
Zatramwaj -> autobus wykonujący kursy w zastępstwie za tramwaje podczas nieplanowanego zatrzymania w ruchu tramwajowym.
Zbawiciel -> potocznie holownik.
Zbiorkom -> skrótowe określenie zbiorowej komunikacji.
ZDiK -> Zarząd Dróg i Komunikacji, dawny organ zarządzający komunikacją miejską w Krakowie, poprzednik ZDiT.
ZDiT -> Zarząd Dróg i Transportu, dawny organ zarządzający komunikacją miejską w Krakowie, poprzednik ZIKiT.
Zelmer -> potoczne określenie autobusu Jelcz M181.
Zemsta Gliwic -> potoczne określenie składu Konstal 111N #3501+3502, który w latach 2006-2008 był wypożyczony przez MPK Kraków z Gliwic.
Zemsta TR -> potoczne określenie wagonu EU8N (patrz tamże).
Zeppelin -> wagon SN3.
ZIKiT -> Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu. Organ Administracji Publicznej będący organizatorem i zarządcą komunikacji miejskiej w Krakowie.
Ziutek -> potoczne określenie trolejbusu marki ZIU.
Zorro -> patrz: metrowiec.

Ż
Żaba -> 1.) potoczne określenie autobusu Scania N94UA Castrosua; 2.) potoczne określenie składu 821+818 typu 13N eksploatowanego przez Tramwaje Warszawskie.
Żeberko -> ślepy tor odstawczy znajdujący się na niektórych pętlach tramwajowych, wykorzystywany m. in. przez pociągi rezerwowe.
Żelazko -> 1.) określenie wagonu Konstal 105Na z zabudowanymi wózkami (w Krakowie dawniej był "żelazkiem" wagon #787); 2.) potoczne określenie pojazdów typu 105Na/805Na, które zostały wyremontowane w zakładach MPK Łódź.
Żółtek -> potoczne określenie autobusów firmy Mobilis Kraków, pochodzące od ich malowania.
Żuraw -> potoczne określenie autobusu Neoplan N4020.
ŻURek -> potoczne określenie wagonów typu 105Na Tramwajów Śląskich które przeszły NG w ZUR Chorzów.

W tworzeniu pomogli:

bombka
busik105
czatowiec
EU8N
jez12
Kaszmir
krakuska
LK
pawelenator
Sędzia Czesław
Marcin91
Coffee
tramwajem

Oraz Użytkownicy z poprzedniej wersji Forum:
Kali
Avens

Szczególne podziękowania dla Bombki za przechowanie haseł.

Ostania aktualizacja: 15.06.2010
Lista zmian:
Dodane: Sepsa
Zmienione: Mobilis (z uwagi na fakt, że nie obsługuje już linii "104").

Kaszmir · Wysłany: 2010-04-09, 22:10

Kolejne propozycje:

Km -> skrótowe określenie komunikacji miejskiej.
Tlenowóz -> negatywne określenie pustego pojazdu.
Wożenie się na leżąco -> podróżowanie mało zatłoczonym pojazdem.
Zbiorkom -> skrótowe określenie zbiorowej komunikacji.

Dodane, lecz w "tlenowozie" zmieniłem "negatywne" na "potoczne" określenie, bo to jakoś szczególnie negatywnie nie brzmi.

czatowiec · Wysłany: 2010-04-09, 22:43

EU8N - Dawne wagony E6 z Wiednia przebudowane na niskopodłogowe przez MPK wraz z modyfikacją wyglądu wnętrza i zewnętrza.

Dodane.

Mseifer · Wysłany: 2010-04-09, 23:06

Darmobus -> Potoczne określenie autobusów obsługujących markety

Dodane, lekko zmodyfikowane.

Kaszmir · Wysłany: 2010-04-09, 23:58

LK · Wysłany: 2010-04-28, 23:20

Metro lub krakowskie metro ->
1) - potoczne określenie odcinka tunelowego Krakowskiego Szybkiego Tramwaju. Może przyjmować formę negatywną (np. Metro dla ubogich), bądź pozytywną w zależności od kontekstu.
2) - inna spotykana nazwa na KST.

Ja spotkałem się też z określeniami Subway i Tube (z angielskiego - w miarę często), U-bahn (z niemieckiego - rzadziej) i T-bana (skandynawskie - kilka razy) - wszystkie w mowie potocznej.

Określenia podane powyżej pojawiają się na wielu forach krakowskich, krajowych, także międzynarodowych.

Dodałem na razie "Metro" i "Krakowskie metro". Co do reszty, zastanowię się.

tramwajem · Wysłany: 2010-05-02, 21:26

PAT - pas autobusowo-tramwajowy
buspas - wydzielony pas dla autobusów
siemens - potoczne określenie niemocy zikitu w sprawach sygnalizacji świetlnej, także sama sygnalizacja, np. "bieg przez siemensa" - stada pieszych przebiegających w popłochu przez aleje depcząc bądź potrącając starych i schorowanych.
stałoczasówka - tradycyjny i najbardziej przyjazny pieszym system sygnalizacji świetlnej, wyróżniający się powtarzalną sekwencją faz
wajchowy - motorniczy
główna - potoczne określenie GDR
półtorak - rodzaj szerokiego miejsca siedzącego, może pomieścić dwie osoby o przeciętnej tuszy, bądź starszą kobietę z "ruską" torbą
kanar - popularne określenie kontrolera biletów, nazwa pochodzi od żółtej tarczy na mundurach dawnych kontrolerów
pomiary - badania napełnień w pojazdach KM, także badania natężenia ruchu, wykonywane przez nieoznakowanych ankieterów zwanych "pomiarowcami"
prowadzący - zbiorcze określenie motorniczych i kierowców, pozwala także uniknąć genderowej niepoprawności określenia "kierowcy"

Z określeniem "siemens" póki co wstrzymuję się, "półtorak" i "pomiary" - trochę zmieniona definicja, reszta dodana.

LK · Wysłany: 2010-05-16, 22:34

tramwajka -(gw. krakowska) tramwaj

Wajchowy ma też już zanikłe znaczenie, które używali motorniczy jeszcze na początku lat 90 - osoba przestawiająca zwrotnice na zajezdni, Rondzie Kocmyrzowskim i jeszcze w kilku miejscach

Dodane.

bombka · Wysłany: 2010-05-31, 21:47

Jelcz w ciąży -> potoczne określenie Jelcza M081, wywodzące się z jego wypukłego przodu.

Dodane.

EU8N · Wysłany: 2010-05-31, 21:55

Ostatnio zaniedbałem Encyklopedię z powodu matur, w najbliższym czasie wszystko pododaję.

Coffee · Wysłany: 2010-05-31, 22:58

Składak - patrz: EU8N
Zemsta TR - j/w

Dodane.

Kaszmir · Wysłany: 2010-06-13, 13:15

Kryterium uliczne -> charakterystyczny sposób zawracania pojazdów charakteryzujący się brakiem pętli i wykorzystaniem układu ulic do nawrócenia.
Samoczynna blokada liniowa -> zespół urządzeń zabezpieczających ruch i niedopuszczających do wpuszczenia dwóch pojazdów na ten sam odcinek toru.
SBL -> patrz: Samoczynna blokada liniowa.

Dodane.

bombka · Wysłany: 2010-06-13, 22:09

To i ja dam 3 hasełka do naszej encyklopedii.
Psiukacz -> potoczne określenie autobusu Autosan H9-35
Heweliusz -> potoczne określenie autobusu Autosan H10-11
String -> potoczne, negatywne określenie tramwaju PESA 120Na

Dodane.

EU8N · Wysłany: 2010-06-14, 10:26

Uzupełnione, wszelkie uwagi są przy każdym poście. Jak nie ma zastrzeżeń, w najbliższym czasie posty będą usunięte. Natomiast usunąłem wszystkie posty ze starszymi propozycjami, które zostały już wcześniej dodane lub odrzucone.

Coffee · Wysłany: 2010-06-14, 11:20

A i już mam nowe hasło, które dość często w ostatnim czasie jest w obiegu: Trójskładak: skład 3x105Na, w którym jeden lub dwa wagony są z innego przedziału numeracji i nie były nigdy wcześniej ze sobą spięte.
Żelazko -> Pojazdy typu 105Na/805Na, które zostały wyremontowane w zakładach MPK Łódź.

Dodane